Yoğun Bakım Hastalarında Hipokalorik Beslenme Daha İyi Bir Seçenek Olabilir Mi?

İzokalorik beslenme çoğu zaman birinci tercihimiz olsa da bazı hasta gruplarında bu işin ne kadar zor olabildiğini nütrisyon konusuyla yakından ilgilenenler oldukça iyi bilmektedir. Yoğun bakım gibi özel alanlar ise bu sorunun en çok tartışıldığı hasta grubunu barındırmaktadır. Şüphesiz tartışmayı körükleyen temel neden bu hastalarda gözlenen kötü prognozdur. Buna bağlı olarak yaşanan komplikasyonlar ise tartışmayı sürekli güncel tutmaktadır. 2017 yılında “Advance in Nutrition” dergisinde Patkova ve arkadaşları tarafından yayınlanan bir sistematik derleme; temel olarak, yoğun bakım hastalarında enerji ve makronütrient alımının morbidite ve mortalite üzerindeki etkisini incelemeyi amaçlamıştır (1). 1947 ile 2017 arasında seçilen anahtar kelimeler 4 büyük veri tabanında taranmış ve tüm çalışmalar incelemeye dahil edilmiştir. Araştırmacılar çalışmada kritik hasta grubunun metabolizmasında yaşanan değişikliklerden beslenmeye başlama zamanına, enerji gereksiniminden glukoz kontrolüne kadar birçok önemli konuyu tek tek irdeleyerek önerilerini sıralamıştır. Diğer konu başlıklarını bir kenara koyup enerji alımları ile alakalı bölümü irdelediğimizde ise karşıt düşünceli birçok çalışmaya rağmen hipokalorik beslenmenin biraz daha ön plana çıktığını görebiliriz. Araştırmacılar ise bu sonucu onaylamakla birlikte konunun hala belirsiz olduğunun altını önemle çiziyor. Ayrıca, hipokalorik beslenme rejiminin (10-20 kkal/kg/gün) yalnızca yüksek protein alımı (1.5-2 g/kg/gün) ile etkili olabildiğini belirtiyor.

2016 yılında SCCM/ASPEN tarafından yayımlanan yetişkin kritik hastalarda beslenme kılavuzu(2) parenteral beslenmede ilk hafta hipokalorik beslenmenin (tahmini gereksinimin en fazla %80’i) uygulanabileceğini söylerken ESPEN’in 2019’da yayınladığı yoğun bakımda beslenme kılavuzu(3) ise enerji gereksiniminin nasıl hesapladığına göre sorunun yanıtını değiştirmektedir. Eğer indirekt kalorimetre kullanılıyor ise akut hastalığın erken evresinde hipokalorik, bu evreden sonra ise izokalorik beslenme önerirken, enerji gereksinimi prediktif denklemler ile hesaplanıyor ise yoğun bakım yatışının ilk haftasında hipokalorik beslenmeyi (tahmin edilen gereksinimin <%70) önermektedir.

Sonuç olarak; yoğun bakım hastalarında sıklıkla gözlenen fizyolojik stres durumu vücut metabolizmasını derinden etkilemekte, substrat kullanımını ve bu substratlara olan yanıtı büyük oranda değiştirmektedir. Özellikle karaciğer ve adipoz dokuda görülen güçlü insülin direnci ise vücudun gerçek enerji gereksinimini hesaplamayı zorlaştırmaktadır. Dolayısıyla, enerji gereksinimini belirlemek için prediktif denklemlerden yararlanıyor iseniz yoğun bakım yatışının ilk haftasında yeterli protein ile birlikte hipokalorik beslenme uygulamak mantıklı bir seçenek olabilir. Bu dönemde, hipokalorik ve izokalorik beslenme arasında mortalite farkı görünmüyor gibi dursa da hipokalorik beslenmenin gastrointestinal toleransının daha rahat olduğu, metabolik kötü yanıtı ve sağlık harcamalarını azaltabileceği de bilinmektedir. Diğer yandan, hangi yöntemi uygularsanız uygulayın karar verme aşamalarındaki dinamizmin ve hastanın sıkı takibinin sonucu belirleyen en önemli etken olduğu unutulmamalıdır.

Yazar: Kurtuluş Öztürk

 

Kaynaklar:

  1. Patkova A, Joskova V, Havel E, Kovarik M, Kucharova M, Zadak Z, Hronek M. Energy, Protein, Carbohydrate, and Lipid Intakes and Their Effects on Morbidity and Mortality in Critically Ill Adult Patients: A Systematic Review. Adv Nutr. 2017; 8(4): 624–634.
  2. Taylor BE, McClave SA, Martindale RG, Warren MM, Johnson DR, Braunschweig C, et al. Guidelines for the provision and assessment of nutrition support therapy in the adult critically ill patient: society of critical care medicine (SCCM) and American society for parenteral and enteral nutrition (A.S.P.E.N.). Crit Care Med 2016;44:390-438.
  3. Singer P, Blaser AR, Berger MM, Alhazzani W, Calder PC, Casaer MP, et al. ESPEN guideline on clinical nutrition in the intensive care unit. Clin Nutr 2019;38:48-79.
Paylaşmak Güzeldir:

İlginizi Çekebilir