Kan Basıncını Yükseltebilecek İlaçlar ve Takviyeler

Bazı ilaçlar, takviyeler ya da benzeri maddeler kan basıncının yükselmesine neden olabilir. Bazıları ise kan basıncını düşüren ilaçların etkisini azaltarak dolaylı yoldan bu sorunu tetikleyebilir.

Aşağıda bu soruna yol açabilme potansiyeli olan ilaçlar, takviyeler ya da benzeri maddeler anlatılmaktadır. Eğer bunlardan birini kullanıyor ve kan basıncınız üzerindeki etkisinden endişe ediyorsanız, bu konuyu ilgili sağlık uzmanınız ile görüşebilirsiniz.

Ağrı Kesici İlaçlar

Bazı ağrı kesici ilaçlar sıvı tutulumuna, böbrek fonksiyon bozukluklarına ve kan basıncının yükselmesine neden olabilir:

  • İndometazin 
  • Asetaminofen (Tylenol, diğerleri)
  • Aspirin, Naproksen sodyum (Aleve, Anaprox) ve İbuprofen (Advil, Motrin IB)
  • Piroksikam (Feldene)

Öncelikle tansiyonunuzu düzenli olarak kontrol etmelisiniz. Bu konuda hangi ilacın sizin için daha iyi olduğunu doktorunuz ile görüşebilirsiniz. Eğer tansiyonu yükseltebilecek bir ağrı kesici ilaç almanız gerekiyorsa, doktor kontrolünde bazı yaşam tarzı değişiklikleri veya ek ilaç önerileri uygulanabilir.

Antidepresanlar

Antidepresanlar, ruh halini etkileyen serotonin, norepinefrin ve dopamin gibi beyin kimyasallarına olan tepkiyi değiştirerek çalışır. Bu kimyasallar kan basıncında bir artışa neden olabilir:

  • Venlafaksin (Effexor XR)
  • Monoamin oksidaz inhibitörleri
  • Trisiklik antidepresanlar
  • Fluoksetin (Prozac, Sarafem, diğerleri)

Doğum Kontrol İlaçları

Doğum kontrol ilaçları, kan damarlarını daraltarak kan basıncını artırabilecek bazı hormonlar içerir. Neredeyse tüm doğum kontrol hapları, yüksek tansiyon gibi bir yan etki oluşabileceği uyarısı ile birlikte verilir. 35 yaşından büyüklerde, fazla kilolu olanlarda veya sigara içenlerde bu risk daha yüksektir. 

Buna rağmen, doğum kontrol ilacı kullanan tüm kadınların kan basıncı yükselmez. Tedbir amaçlı 6-12 ayda bir kan basıncınızı kontrol ettirmek gerekir. Hipertansif bireylerde, düşük dozda östrojen içeren bir doğum kontrol ilacı kullanılarak kan basıncının yükselme olasılığı düşürülebilir.

Kafein

Yaklaşık 200-300 miligram kafein, kan damarlarını açık tutan bir hormonu bloke ederek geçici olarak kan basıncını artırabilir. Ayrıca daha fazla kortizol ve adrenalin salgılanmasına neden olduğundan kan akışını hızlandırarak kan basıncında bir artışa neden olabilir. Bununla birlikte, kafeinin kan basıncını uzun vadede yükselttiğini kanıtlayacak yeterli kanıt bulunmamaktadır. Kafein içeren ilaç ve içecekler:

  • Kafein hapları (Vivarin, diğerleri)
  • Kahve
  • Enerji içecekleri

Kahvenin kafein içeriği büyük ölçüde değişkenlik gösterebilir. Bu nedenle günde kaç fincan kahve içilebileceğini söylemek zordur. Ek olarak, bazı araştırmalar kahvenin kan basıncını düşürücü bir etkiye sahip olduğunu öne sürmektedir. Kafeinin kan basıncınızı yükseltip yükseltmediğini görmek için bir fincan kafeinli içecek içtikten yaklaşık 30 dakika sonra tansiyonunuzu ölçmeyi deneyebilirsiniz. Eğer kan basıncınız 5-10 puan artıyorsa kafeine karşı hassasiyetiniz olabilir. 

Soğuk Algınlığı İlaçları (Dekonjestanlar)

Dekonjestanlar kan damarlarını daraltıp kan akımını zorlaştırarak kan basıncını yükseltir. Ayrıca dekonjestanlar bazı tansiyon ilaçlarının etkisini de azaltabilir. Dekonjestanlara örnek olarak şunlar gösterilebilir: 

  • Psödoefedrin (Sudafed, Sudogest)
  • Fenilefrin (Neo-Synephrine)

Dekonjestan içerip içermediğini görmek için soğuk algınlığı veya alerji ilaçlarının etiketini kontrol edebilirsiniz. Yüksek tansiyonunuz varsa dekonjestanlardan kaçınmak en iyisidir. Bu konuda, doktorunuza veya eczacınıza yüksek tansiyonu olan kişilere uygun soğuk algınlığı ilaçları hakkında danışabilirsiniz.

Bitkisel Takviyeler

Sağlık uzmanınıza, aldığınız bitkisel takviyeleri söylemeyi ve bunların tansiyona olan etkisini sormayı unutmamalısınız. Tansiyonu etkileyebilecek bitkisel takviye örnekleri şunlardır:

  • Arnika (Arnica montana)
  • Acı portakal (Turunç) (Citrus aurantium)
  • Efedra (Ma-huang)
  • Ginseng (Panax quinquefolius ve Panax ginseng)
  • Guarana (Paullinia cupana)
  • Meyan kökü (Glycyrrhiza glabra)
  • Sarı kantaron (Hypericum perforatum)

Herhangi bir bitkisel takviye almadan önce sağlık uzmanınıza danışmalısınız. Bu konuda, kan basıncınızı yükselten veya tansiyon ilaçlarınızı etkileyen takviyelerden kaçınmanız gerekmektedir.

Biyolojik Tedaviler

Biyolojik tedavilerde kullanılan güçlü ilaçların yüksek tansiyon gibi yan etkileri olabilir. Bu ilaçlardan bazıları, çeşitli otoimmün hastalıklar ve kanser tedavisinde kullanılır

Özellikle anjiyogenez inhibitörleri ve bazı monoklonal antikorlar kan basıncında artışa neden olabilir. Bu ilaçlardan bazıları şunlardır:

  • Bevacizumab (Avastin, Mvasi)
  • Gefitinib (Iressa)
  • Imatinib (Gleevec)
  • Pazopanib (Seçmen)
  • Ramucirumab (Cyramza)

İmmünosüpresanlar

Bunlar, özellikle organ nakillerinden sonra hemen hemen her hastaya verilen ilaçlardandır. Bağışıklık sistemini baskılayan bu ilaçlar, böbreklere olan etkilerinden ötürü kan basıncının yükselmesine neden olabilir:

  • Siklosporin (Neoral, Sandimmune, Gengraf)
  • Takrolimus (Astagraf, Prograf, Envarsus XR)

Bu ilaçları kullanırken ara ara tansiyonunuzu kontrol etmelisiniz. Tansiyonunuzun yükselmesi durumunda, sağlık uzmanınızın kontrolünde bu ilaçların alternatiflerine, yaşam tarzı değişikliklerine veya ek ilaçlara başvurulabilir.

Stimulanlar (Uyarıcılar)

Metilfenidat (Ritalin, Concerta, vb.) gibi uyarıcılar, kalp atışının daha hızlı veya düzensiz olmasına neden olarak kan basıncını yükseltebilir. Bir uyarıcı kullanıyorsanız tansiyonunuzu düzenli olarak kontrol etmelisiniz. Kan basıncınız yükselir ya da iyi kontrol edilemezse doktorunuza bu ilaçların alternatiflerini sorabilirsiniz. Yüksek tansiyonu kontrol etmek için çeşitli yaşam tarzı değişiklikleri veya ek ilaçlar da kullanılabilir.

Yasadışı Uyuşturucularla İlgili Bir Uyarı!

Yasadışı uyuşturucular, kalbe kan sağlayan arterleri daraltarak kan basıncının yükselmesine neden olabilir. Bu durum da kalp atış hızını arttırıp kalp kasına zarar verebilir. Kalbi etkileyebilecek yasadışı uyuşturucu örnekleri şunlardır:

  • Metamfetamin dahil amfetaminler
  • Anabolik steroidler
  • Kokain

Yasadışı uyuşturucu kullanıyorsanız bunu bırakmanız son derece önemlidir. Danışmanlık ve tedavi programları hakkında bilgi almak için doktorunuza başvurabilirsiniz.

Çevirmen: Pınar Engin

Editör: Kurtuluş Öztürk

Çeviri Tarihi:16.09.2020

Kaynak: Mayo Clinic

Paylaşmak Güzeldir:

İlginizi Çekebilir