Gut Diyeti: Neye İzin Verilir, Neye İzin Verilmez?

Gut hastalığı için bir diyete mi başlıyorsunuz? O zaman, hangi gıdalardan kaçınmanız gerektiğini ve hangi gıdaların size iyi geleceğini bilmelisiniz.

Gut, kandaki ürik asit kristallerinin yüksek seviyelere çıkmasıyla birlikte, bu kristallerin eklem içerisinde veya çevresinde birikmesi sonucu ortaya çıkan ağrılı bir artrit şeklidir.

Ürik asit, vücutta pürin adı verilen bir kimyasalın parçalanmasıyla üretilir. Pürin, vücudumuzda doğal olarak bulunduğu gibi bazı yiyeceklerde de yer alır. Ürik asit ise vücuttan idrar yoluyla uzaklaştırılır.

Gut diyeti, kandaki ürik asit seviyelerini düşürmeye yardımcı olabilir. Buna rağmen, bir tedavi değildir. Ancak, tekrarlayan gut ataklarının riskini azaltabilir ve eklem hasarının ilerlemesini yavaşlatabilir.

Gut diyeti uygulayan gut hastalarının, ağrıyla başa çıkmak ve ürik asit düzeylerini düşük tutmak için genellikle hala ilaca gereksinimi vardır.

Gut Diyetinin Hedefleri

Gut diyeti size şu konularda yardımcı olmak için tasarlanmıştır:

  • Sağlıklı bir kilo ve iyi beslenme alışkanlıkları edinmek
  • Pürinli yiyeceklerin hepsinden değil, bazılarından kaçınmak
  • Ürik asit seviyelerini kontrol edebilecek bazı yiyecekleri dahil etmek

Diyetin Detayları

Gut diyetinin genel ilkeleri, tipik sağlıklı beslenme önerileri ile paraleldir:

  • Kilo kaybı: Fazla kilolu olmak gut riskini arttırırken, kilo vermek ise bu riski azaltır. Araştırmalar, kalori miktarını azaltmanın ve kilo vermenin – pürinle kısıtlanmış bir diyet olmadan bile – ürik asit seviyelerini düşürdüğünü ve gut ataklarının sayısını azalttığını göstermektedir. Kilo vermek aynı zamanda eklemlerdeki genel stresi de azaltır.
  • Kompleks karbonhidratlar: Kompleks karbonhidratlar içeren meyve, sebze ve tam tahıllı gıdaları daha fazla miktarlarda tüketin. Yüksek fruktozlu mısır şurubu içeren yiyecek ve içeceklerden kaçının. Meyve suyu tüketimini sınırlayın.
  • Su: Bol su tüketin.
  • Yağlar: Kırmızı et, yağlı kümes hayvanları ve yüksek yağlı süt ürünlerinden elde edilen doymuş yağları azaltın.
  • Proteinler: Protein kaynağı olarak yağsız et, kümes hayvanları, az yağlı süt ürünleri ve kurubaklagiller üzerine odaklanın.

Belirli yiyecekler veya takviyeler için şu önerilere dikkat edin:

  • Sakatatlar: Yüksek pürin seviyelerine sahip olan ve ürik asit seviyelerinin yükselmesine katkıda bulunan karaciğer, böbrek ve uykuluk gibi etlerden kaçının.
  • Kırmızı et: Sığır eti, kuzu eti ve domuz etinin porsiyon büyüklüklerini sınırlayın.
  • Deniz ürünleri: Hamsi, kabuklu deniz ürünleri, sardalya ve ton balığı gibi bazı deniz ürünleri pürin bakımından diğerlerine göre daha zengindir. Ancak, balık yemenin genel yararları, gut hastaları için risklerden ağır basar. Bu sebeple orta düzeyde balık tüketimi gut diyetinin bir parçası olabilir.
  • Yüksek pürinli sebzeler: Araştırmalar, kuşkonmaz ve ıspanak gibi pürinden zengin sebzelerin gut veya tekrarlayan gut atakları riskini artırmadığını göstermiştir.
  • Alkol: Bira ve damıtılmış likörler, artan gut riski ve tekrarlayan ataklar ile ilişkilidir. Orta düzeyde şarap tüketiminin ise gut atakları riskini artırmadığı görülmüştür. Buna rağmen, gut atakları sırasında alkolden kaçınılmalı ve ataklar arasında alkol -özellikle bira- sınırlanmalıdır.
  • Şekerli yiyecek ve içecekler: Şekerli tahıllar, unlu mamuller ve şekerlermeler gibi şekerle tatlandırılmış yiyecekleri sınırlayın veya bunlardan kaçının. Doğal olarak, meyve suyu tüketimini de sınırlayın.
  • C Vitamini: C vitamini, ürik asit seviyelerinin düşürülmesine yardımcı olabilir. 500 miligramlık C vitamini takviyesinin diyetinize ve ilaç planınıza uyup uymadığını ilgili sağlık uzmanlarınız ile konuşabilirsiniz.
  • Kahve: Bazı araştırmalar, orta dzeyde kahve tüketiminin, özellikle de normal kafeinli kahvenin, gut riskinin azalmasıyla ilişkili olabileceğini düşündürmektedir. Başka tıbbi sorunlarınız varsa kahve içmek uygun olmayabilir. Ne kadar kahve tüketiminin size uygun olacağını ilgili sağlık uzmanınıza danışabilirsiniz.
  • Kiraz: Kiraz tüketiminin gut atağı riskinin azalmasıyla ilişkili olduğuna dair bazı kanıtlar vardır.

Örnek menü

Gut diyetinde bir gün boyunca tüketilebilecek gıdalar:

Kahvaltı

  • Yağsız veya az yağlı süt içeren tam tahıllı, şekersiz kahvaltılık gevrek
  • 1 su bardağı kadar taze çilek
  • Kahve
  • Su

Öğle yemeği

  • Hardallı, tam tahıllı ekmek üzerinde fırında pişirilmiş tavuk göğsü (60 gr)
  • Yeşil salata, 1 çorba kaşığı kuruyemiş, balzamik sirke ve zeytinyağlı sos
  • Yağsız veya az yağlı süt veya su

Öğleden sonra atıştırmalık

  • 1 su bardağı kadar taze kiraz
  • Su

Akşam yemeği

  • Fırında pişirilmiş somon (85-110 gr)
  • Fırında veya buharda pişirilmiş yeşil fasulye
  • Zeytinyağlı, limonlu ve biberli tam tahıllı makarna(100 veya 200 gr)
  • Su
  • Az yağlı yoğurt
  • Taze kavun (160 gr)
  • Çayı gibi kafeinsiz -ya da düşük kafeinli- içecekler

Sonuç

Gut diyeti uygulamak, ürik asit üretimini sınırlamaya ve atılımını artırmaya yardımcı olabilir. Gut diyetinin, gut hastalarının kan ürik asit konsantrasyonlarını, ilaçsız tedavi etmeye yetecek kadar düşürmesi muhtemel değildir. Ancak, atak sayısını azaltmaya ve şiddetlerini sınırlamaya yardımcı olabilir.

Gut diyeti uygulayıp kalori alımını sınırlamak ve düzenli egzersiz yapmak, sağlıklı bir kiloya ulaşmanıza ve bunu korumanıza yardımcı olarak genel sağlığınızı iyileştirebilir.

Çevirmen: Elif Öztürk

Editör: Kurtuluş Öztürk

 

Metin Yayın Tarihi: 02.07.2020

Çeviri tarihi: 28.08.2020

Kaynak: Mayo Clinic

Paylaşmak Güzeldir:

İlginizi Çekebilir