Düşük Karbonhidrat & Düşük Yağ Diyetler

İlk Bakış

  • Düşük yağlı bir diyetle daha az kalori alınsa da daha yüksek insülin ve kan şekeri seviyeleri oluşmaktadır.
  • Elimizdeki son bulgular, diyetle yapılan karbonhidrat veya yağ kısıtlanmasının sağlığı nasıl etkileyebileceğine dair yaklaşımımızı derinleştiriyor.

Ortalama bir insanın tüketebileceği yiyecek miktarı ve türü zaman içerisinde değişikliğe uğradı. Bu değişikliklerin, artan kalori alımını teşvik ederek obezite oranındaki artışa katkıda bulunduğu düşünülmektedir. Bilindiği gibi, fazla kilo veya obezite; diyabet, kalp hastalığı ve felç gibi çeşitli sağlık sorunlarına neden olabildiği için ciddi bir sorun olarak tanımlanmaktadır.

Yiyeceklerin hangi yönlerinin obeziteyi teşvik ettiği konusunda ise büyük tartışmalar vardır. Yüksek karbonhidratlı gıdaların kandaki insülin seviyelerinde önemli dalgalanmalara yol açtığı, bunun da kalori alımında artışa neden olduğuna inanılmaktadır. Diğer yandan yüksek yağlı gıdalar ise daha fazla kalori içerdiği ve daha az tokluk sağladığından, artan kalori alımını teşvik etmektedir.

NIH Ulusal Diyabet ve Sindirim ve Böbrek Hastalıkları Enstitüsü’nden (NIDDK) Dr. Kevin Hall liderliğindeki araştırmacılar, yüksek karbonhidratlı veya yüksek yağlı diyetlerin daha fazla kalori alımıyla sonuçlanıp sonuçlanmadığını belirlemek için NIH Metabolik Klinik Araştırma Biriminde dört hafta kesintisiz kalan diyabetik olmayan 20 yetişkin (11 kadın ve 9 erkek) üzerinde çalışmıştır. Araştırmacılar uygulanan diyetlerin; kalori alımı, hormon seviyeleri ve vücut ağırlığı gibi çeşitli parametreler üzerindeki etkilerini karşılaşmıştır. Sonuçlar ise 21 Ocak 2021’de Nature Medicine’da yayımlanmıştır.

Katılımcılar ilk iki hafta boyunca ya yüksek miktarda karbonhidrat içeren bitkisel bazlı, düşük yağlı bir diyet ile ya da yağ oranı yüksek, hayvansal bazlı, düşük karbonhidratlı bir diyet ile beslenmiş iki hafta sonra ise diğer diyet tipini uygulamıştır. Günde üç öğün yemek ve ilave atıştırmalık alan katılımcıların istedikleri kadar yemek yemelerine de izin verilmiştir.

Bitkisel bazlı, az yağlı diyet yaklaşık %10 yağ ve %75 karbonhidrat içerirken hayvansal bazlı, düşük karbonhidratlı diyeti yaklaşık % 10 karbonhidrat ve %75 yağ içermekte ve her iki diyet de yaklaşık %14 protein içermektedir. Bununla birlikte, düşük karbonhidratlı diyetin, düşük yağlı diyete göre gram başına iki kat daha fazla kaloriye sahip olduğu bildirilmiştir. Düşük yağlı diyet alan grupta yemeklerden sonra çok daha yüksek insülin seviyeleri gözlenirken her iki diyetin de eşdeğer miktarda nişastalı olmayan sebze içerdiği belirtilmiştir.

Düşük yağlı diyette, katılımcıların günde 550-700 daha az kalori aldığı görülmüştür. Kalori alımındaki büyük farklılıklara rağmen, iki diyet arasında açlık, yemek keyfi veya tokluk açısından hiçbir farklılık bildirilmemiştir.

Katılımcılar her iki diyetle de kilo verseler de yalnızca az yağlı diyet önemli bir vücut yağı kaybına neden olmuştur. Düşük yağlı diyetin, düşük karbonhidratlı diyete kıyasla daha yüksek kan şekeri ve insülin seviyelerine neden olduğu görülmüştür. Bu durum da önemli bir endişe kaynağıdır çünkü değişken glikoz seviyeleri koroner arter hastalığı için bir risk faktörü olabilir. “İlginç bir şekilde, bulgular kısa vadede her iki diyetin de yarar sağladığını göstermektedir. Düşük yağlı, bitkisel bazlı diyet iştahı azaltmaya yardımcı olurken, hayvansal bazlı, düşük karbonhidratlı diyet ise daha düşük ve daha istikrarlı insülin ve glikoz seviyeleri ile sonuçlanmıştır. Yine de bu farklılıkların uzun vadede devam edip etmeyeceğini bilmiyoruz.” diyor Dr. Hall.

Araştırmacılar, çalışmanın kilo kaybı hususunda diyet önerileri yapmak için tasarlanmadığını belirtmektedir. Katılımcılar aktif olarak kilo vermeye çalışıyor olsaydı sonuçların farklı olabileceği de vurgulanmıştır. Ayrıca, tüm öğünlerin sıkı şekilde kontrol edilen bir klinik ortamda hazırlandığı ve elde edilen sonuçların laboratuvar dışında farklı olabileceği unutulmamalıdır. Yiyeceklerin maliyetleri, bulunabilirliği ve yemek hazırlama kısıtlamaları gibi faktörler de diyetlere uymayı zorlaştırabilir.

 

Çevirmen: Kurtuluş Öztürk

Yayımlanma Tarihi: 21 Ocak 2021

 

Kaynak: https://www.nih.gov/news-events/news-releases/nih-study-compares-low-fat-plant-based-diet-low-carb-animal-based-diet

Paylaşmak Güzeldir:

İlginizi Çekebilir